#nsndbachtuyet #nsndlethuy #chandung #chandungnghesi
Tiếng ca Phù sa Lệ Thủy
“Tôi đứng ở đây mà tưởng chừng như đang đứng ở bờ sông Mỹ Thuận. Khi mình quay xuồng tách bến để trở lại với hai con. Bờ cây xa mờ nhuộm khói hoàng hôn, con nước lớn lục bình trôi rời rạc. Chiều đã xuống mặt trường giang bát ngát, mà bóng người thương còn lẩn khuất giữa sông… đầy” (soạn giả Hoa Phượng).
Đã bao lần đi qua bắc Mỹ Thuận-xưa, giữa đêm khuya, mênh mang con nước rồi cầu Mỹ Thuận - nay, những nhịp dây văng vút thẳng lên trời, trong tôi lại chảy ngược những câu ca của cậu Mười Út qua ngòi bút trác tuyệt của soạn giả Hoa Phượng. Cái cách gieo vần, gieo thanh được người nghệ sĩ sắp chữ, sắp nhịp, nó dìu dặt theo con nước lớn ròng, nó thênh thang giữa bầu trời lộng gió và nó, bất chợt đổ về với một chút “lẩn khuất giữa sông đầy”.
Dường như chỉ có Đệ nhất danh ca Út Trà Ôn mới vẽ được bức danh họa bằng âm thanh tuyệt mỹ ấy.
Rồi đến một ngày, tôi chợt nhận ra thêm, có lẽ chỉ những đứa con của dải cù lao xanh mướt, của vùng quê Vĩnh Long nơi hội tụ của hai con sông Tiền sông Hậu mới cất lên cái thanh âm vừa dày dặn vừa đầy đặn, lóng lánh sắc phù sa.
Tiếng hát của NSND Lệ Thủy đã được bồi đắp từ chất ngọt của vùng châu thổ ấy; hoặc có khi tôi nghĩ, hay chính tiếng ca của Thủy lại vun bồi thêm, như một sự trả nghĩa cho quê hương dòng phù sa ngọt lịm.
Bác Bảy Viễn Châu nói giọng ca Lệ Thủy rất hiếm, là kim pha thổ. Tôi bổ sung, là chất thổ của phù sa cù lao, bao nhiêu chất ngọt đều tụ về, kết tủa nên làn hơi dày, cộng với phát âm sáng, nhả chữ tròn, đẹp mà kết tinh thành một thanh âm vang, như thể hợp lưu của hai dòng sông Tiền sông Hậu trước khi đổ ra biển lớn.
Nghe Lệ Thủy ca vọng cổ, Diệu Hiền bạn tôi bảo, cùng với Thanh Kim Huệ, nghe không bị buồn. Nhưng lắng từng câu lòng bản, từng chữ trong mỗi thang âm sẽ thấy tròn đầy từ hơi tới giọng, từ chữ ca đến dây ngân nga. Thủy trôi trong dòng âm thanh ấy hay chính Thủy tạo ra thứ ánh sáng cho âm nhạc, nó lung linh, ngọt ngào, ấm áp.
Nếu trữ tình là một trong những đặc tính và là đặc tính chủ đạo của âm nhạc cải lương, thì mênh mang, tràn đầy trong cuộc đời và sự nghiệp của NSND Lệ Thủy là một chữ TÌNH.
Thủy ca rất tình. Khuôn miệng và nét mặt của Thủy đầy đặn cái tình. Nét duyên dáng; và là một nét diễn hài trời cho, Tổ đãi là rất cảm tình. Cái tình trong thiên tư nghệ sĩ ấy, cứ thế hồn nhiên đi thẳng đến cái tình trong sự say mê, yêu thương, thủy chung của khán giả.
Bởi, bà con như nhìn thấy mình, thấy người thân, người thương của mình trong giọng ca, vóc dáng, nụ cười, khuôn mặt hồn hậu ấy; khán giả bao năm vẫn giữ lấy, tìm về một vùng ký ức của dòng sông, bến nước, con đò, lời ru qua những bài tân cổ, cái phong thái dung dị, mộc mạc, chân tình ấy. Khán giả giữ gìn cái phiên bản độc nhất - trong chính họ, ngay cả khi người nghệ sĩ có hóa thân qua bao vai diễn, vở tuồng thì “nhân vật” Lệ Thủy vẫn là độc bản duy nhất.
Và tôi nghĩ, đó là một đặc ân của đời nghệ sĩ - với Lệ Thủy.
Nhiều lần đồng diễn trên sân khấu, một khoảnh khắc “gián cách” với nhân vật, tôi ngoái nhìn Lệ Thủy, thưởng thức tiếng ca ấy ngay trên sàn diễn, khán giả, và cả bạn diễn không yêu Lệ Thủy mới lạ.
Đó là một Kim Anh còn chất con trẻ, Thủy diễn ra cái chất hồn nhiên, vô tội của những đứa con trong bi kịch của gia đình, để ngay cả khi là nạn nhân, cô cũng hồn hậu trước sự trả giá. Không một lời đáng trách.
Đó là một Kim Liên nhẫn nại, yêu thương nhưng tràn đầy lòng nghĩa hiệp. Cái hay là trong một tích tắc chuyển dời, để đi tới quyết định “đẩy xe cho chị qua miền Hà Khê”, Lệ Thủy đã tạo ra một nhịp dẫn - cho tôi - trong vai Kiều Nguyệt Nga - tựa vào nhân vật Kim Liên. Chỉ có độ dày sân khấu, cái bản lĩnh nghề nghiệp, sự nhạy cảm trong tư chất đã tạo nên khoảnh khắc ấy, trên sân khấu của trường Đại học Cần Thơ năm nào.
Đó là một cô Dịu duyên không chịu nổi, tốt bụng, cả tin, đức hạnh. Đó là một trong những vai Dịu hay nhứt mà tôi biết.
Và nếu có cuộc bình chọn thì vai diễn điển hình của Cải lương, cũng là của Lệ Thủy chính là Tô Ánh Nguyệt. Với một vở diễn nói về thân phận, như một cuốn phim tiểu sử thì Lệ Thủy đã biến hóa qua 3 giai đoạn của cuộc đời Nguyệt với sự tài tình, tinh tế. Trong cuộc xung đột mới -cũ, giữa cách tân và nệ cổ thì Lệ Thủy đã để cho nhân vật mới cái suy nghĩ, tâm tư nhưng giữ nguyên bản vẻ đẹp bên ngoài. Cũng là chiếc áo dài bạc màu, cái khăn quàng vắt vai, từ mái tóc dài con gái đến búi tóc người mẹ, chân dung của người mẹ, người phụ nữ Nam Bộ ấy hiền hậu, chân chất nhưng đã có một cuộc đổi dời, một đợt sóng ngầm trỗi dậy. Tiếng kêu đòi quyền hạnh phúc cho con, quyền được sống và tôn trọng hạnh phúc riêng tư khi bộc phát từ trong người phụ nữ tưởng như xưa ấy, càng có giá trị công phá hơn, mạnh mẽ hơn.
Cái giỏi của NSND - đạo diễn Diệp Lang là đã đành. Cái tài, cái hay của Lệ Thủy đã tiếp ứng cho mạch sáng tạo ấy. Đó là một báu vật trong kho tàng cải lương.
…
Негізгі бет Chân Dung Nghệ Sĩ | Tiếng ca phù sa Lệ Thuỷ [Tập 1] | Kênh NSND Bạch Tuyết
No video
Пікірлер: 143