21 ARALIK 2019
SAAT: 10.00
Dünya “varoluş” felsefesini o, ufak tefek şaşı adamla tanıdı…
O ufak tefek şaşı adam Jean Paul Sartre idi…
Hiç evlenmedikleri ve hatta birlikte aynı evi paylaşmadıkları halde en bilinen, en can yoldaşı ise çok güzel bir kadındı ve o da kendisi gibi filozoftu, edebiyatçıydı, roman yazarıydı…
Evet…
O güzel kadın Simon de Beauvoir idi…
Almanların işgali altında geçen uzun yıllar boyunca birliktelikleri sürerken ikisi de birer kitap yazmış ve yayımlamışlardı…
Sartre’ın kitabının adı “varlık ve hiçlik”, Beauvoir’in kitabının adı ise “İkinci cins” idi…
Sartre Varlık ve Hiçlik’te özgürlüğü, özgür bireyi anlatır.
Neredeyse bütün Fransızların kendi ülkelerinde esir olarak yaşadıkları o süreçte özgürlüğü yazmaktan daha büyük hangi mesaj verilebilirdi ki?..
Ülkeniz adına savaşa giderdiniz, ölürdünüz ya da hiç tanımadığınız, daha önce yüzünü bile görmediğiniz, hiç tartışmadığınız, size hiç hakaret ve küfretmemiş birkaç düşman askeri öldürürdünüz ve dönerdiniz…
İşte o kadar…
Ama…
Özgürlüğü anlatan bir kitap bir gün gelir bütün bir insanlığın kurtuluşuna giden yolu açabilirdi…
Sartre savaşmamış, ölmemiş, öldürmemiş; anlaşılması zor ama mesajı açık o kitabı yazmıştı…
Sartre’a göre insan özgür olmaya mecburdu hatta mahkumdu zira bireyin özgür olmadığı toplumların ayakta kalma şansları yoktu.
İnsan, doğa ve toplum ikilisini bağdaştırabilmek, o ikili arasındaki bağın kopmasını önlemek için özgür olmalıydı…
Sartre özgür bireyi bir mecburiyet olarak görüyordu çünkü doğa ve toplum ancak bireyin özgür olması, kişilikli olması, siyasi tercihlerinde özgürlüğünü ve aklını kullanmasıyla ayakta kalabilirdi.
Haliyle demokrasinin de ayakta kalabilme şartı bireyin özgülüğüne ve sağlam bir kişilik sahibi olmasına bağlıydı.
Zaman uçup gidiyordu ve toplum giderek daha köhneleşiyor, değerlerinden daha çok kopuyor bırakın geleceği o gününü bile yaşayamıyordu.
Bakın Türkiye’ye…
Bireylerin özgür olamadığı, hep bir yerlere birilerine bağlı kalmak için adeta savaştığı yani kendi olamadığı, şahsiyetini bulamadığı ve haliyle seçim andıklarında bireyin kendisinin olanı değil bir başkasının adına tercih yaptığını göreceksiniz…
Ve haliyle tükenmiş, sorunlar yaratan ama çözemeyen siyasi iktidarlar yüzünden sürekli patinaj çeken ve dönen tekerleklerine rağmen bir arpa boyu yol gidemeyen bir ülke…
Sartre dinin bireyin özgürlüğünü elinden aldığına inanıyordu.
Dinler bireyi, Tanrının insanı tasarımlayarak yeryüzüne gönderdiğine inandırıyorlardı…
Tanrı tarafından bir şeyler olması için tasarımlanmış bir insan bir şeyler yapmayı düşünebilir miydi?..
Bir çakı, çakı olması için tasarımlanmışsa çakı olarak kullanılacaktı elbette ama insan çakı değildi…
O halde insan özgür iradesini seçmeli ne yapacağına, nasıl yapacağına kendi özgür seçimleriyle karar vermeliydi…
Bir insanın neyi nasıl yapacağına bırakın bir başkasının karar vermesini tanrı bile karar vermezdi, vermemeliydi…
Eğer birey kendisi olmak yerine başkalarının istediği gibi biri olmayı tercih ediyorsa o seçiminde de özgür olmalıydı ama artık o kişi kendi değildi… Kendi olmayan biri özgür olabilir miydi?..
Kısaca söylemem gerekirse varoluş özden önce gelir…
Çünkü biz önce var olduk sonra kişisel özgürlüklerimiz ve tercihlerimizle kendimize bir öz oluşturduk…
Oysa çakı yoktu…
Onu sonradan birileri tasarladı ve öz olarak çakıyı oluşturdu…
Canlarım benim özgürlük, aynı zamanda şahsiyet demektir.
Özgür uluslar gelişmiş özgür olmayan, özgür bırakılmayan, sürekli bir şeyler yapması bir şeyler olması için başkaları tarafından tasarlanan bireylerden oluşan toplumlar ise geri kalmış veya gelişim sürecini bir türlü tamamlayamamış toplumlardır…
www.liberalsos...
/ memduhtv
/ liberalsosyalist
/ liberalsosyalist
Memduh Bayraktaroğlu'ndan fıkralar, anekdotlar ve hikayelerle,
İktisat, Siyaset ve Hayat Üzerine Yorumlar...
Негізгі бет JEAN PAUL SARTRE VE SİMONE DE BEAUVOİR VE VAROLUŞ...
Пікірлер: 92