Nhắc đến âm nhạc cổ điển của vùng Scandinavia, bên cạnh Edvard Grieg của đất nước Na Uy, ta không thể không nhắc đến cái tên Jean Sibelius, người đã làm rạng danh cho đất nước Phần Lan bằng việc kế thừa xuất sắc nhất khuynh hướng dân tộc, đưa âm nhạc Phần Lan lên sánh ngang với các cường quốc về âm nhạc cổ điển.
Johan (Jean) Julius Christian Sibelius sinh vào ngày 8 tháng 12 năm 1865 ở Hämeenlinna, phía bắc của Helsinki (Phần Lan). Cậu bé Janne, tên thường được gọi hồi nhỏ của Jean Sibelius, bắt đầu ngồi bên cây đàn piano, gõ những nốt nhạc và giai điệu đầu tiên lúc năm tuổi. Khi mười tuổi, cậu đã nghe và chơi lại một phần của một bản concerto.
Cũng vào thời gian đó, năm 1875, cậu có sáng tác đầu tiên “Vesipisaroita” (Những giọt nước) cho violin và cello. Mùa xuân năm 1880, cậu bắt đầu học violin và cùng với anh chị mình hợp thành một tam tấu gia đình. Ban đầu, họ chơi các tác phẩm cổ điển và lãng mạn của Vienna, nhưng rồi chẳng bao lâu, chuyển sang chơi những tác phẩm do chính Janne sáng tác.
Đến năm 1885, Janne bắt đầu học luật ở đại học Helsinki nhưng cũng chính trong thời gian đó, Janne được kết nạp vào Viện Âm nhạc Helsinki (ngày nay là Học viện Sibelius). Trên thực tế, Jean Sibelius đã bỏ học luật để gắn bó cuộc đời với âm nhạc. Anh cũng từng có mơ ước trở thành một bậc thầy violin trước khi quyết định theo đuổi sự nghiệp sáng tác.
Tác phẩm xuất sắc đầu tiên của anh là bản Tứ tấu đàn dây giọng La thứ, được trình diễn lần đầu tiên vào ngày 29 tháng 5 năm 1889. Khi ở viện âm nhạc, Sibelius cũng kết bạn với nghệ sỹ piano kiêm nhà soạn nhạc Ferruccio Busoni. Những năm 1889-1890, Sibelius sống ở Berlin, và 1890-1891 sống ở Vienna.
Giai đoạn chuyển giao thế kỷ cũng là giai đoạn bước ngoặt trong sự nghiệp của Sibelius, ông không chỉ là nhà soạn nhạc của dân tộc mà còn bắt đầu vươn ra tầm thế giới, đầu tiên là ở Anh và Đức, sau đó các nhà chỉ huy ở Mỹ cũng đưa âm nhạc của ông vào chương trình biểu diễn, hai bản giao hưởng đầu tiên được hoàn thành năm 1889 và 1902, trong lúc đó, bản Concerto lừng danh viết cho Violon cũng đang được sáng tác.
Năm 1904, gia đình Sibelius dời đến trang trại Ainola, cách Helsinki 40 km về phía bắc. Sự yên ả của nông thôn khác hẳn với chốn thành thị ồn ào đầy cám dỗ đã mang lại một điều kiện tốt cho việc sáng tác của Sibelius, ông đã từng nói rằng “Ở Helsinki, những bài hát đều nằm chết trong tôi”.
Bản Concerto cho Violon được hoàn thành vào 1904 tới năm 1905. Sau đó, ông dần dần tách khỏi phong cách lãng mạn dân tộc, sự thay đổi đó có thể nhận thấy được trong giao hưởng số 3 (năm 1907). Trang trại Ainola vào mùa đông, chẳng có điện đóm gì cả, căn nhà được sưởi ấm bằng củi lửa. Những cơn bão mùa đông cứ thổi rền rĩ hàng đêm. Cứ đến mỗi mùa xuân, mùa hè và mùa thu, Sibelius, một con người coi tự nhiên giống như một nơi trú ẩn, lại say sưa ngắm nhìn những chú chim và lắng nghe những bài hát của chúng.
Điệu Valse buồn là một tiểu phẩm được biểu diễn khắp châu Âu, nó đã từng được soạn lại theo nhiều cách khác nhau. Thậm chí nó còn làm tên tuổi Sibelius được biết đến nhiều hơn so với tác phẩm Finlandia (giao hưởng thơ Đất nước Phần Lan) viết năm 1900.
Tác phẩm Finlandia có cấu trúc 3 đoạn với một phần mở đầu chậm, bi thương, dữ dội và kịch tính gợi lên những đau thương của dân tộc Phần Lan trong quá khứ dưới ách đô hộ của đế quốc Nga. Xuyên suốt cả tác phẩm là những âm thanh vang dội của bộ kèn đồng cùng trống định âm - ban đầu dữ dội đau thương bao nhiêu thì cuối cùng lại khải hoàn hân hoan bấy nhiêu.
Chen giữa những âm thanh hùng tráng đó, đoạn giữa lại làm người nghe xúc động bởi những giai điệu trữ tình của dàn dây và bộ kèn gỗ lấy hơi thở từ những bài hát dân ca Phần Lan. Người ta cảm nhận ở đây cái cuộc sống phóng khoáng và những con người giản dị và mộc mạc ở đất nước này. Phần kết rất mạnh mẽ, tự hào và tin tưởng, thể hiện niềm thành kính của nhạc sĩ đối với dân tộc và đất nước của mình. Đáng lẽ ra, phải có một hợp đồng xuất bản hợp lý để đem lại sự giàu có cho một con người suốt đời nợ nần như Sibelius, nhưng trên thực tế ông đã bán bản quyền tác phẩm với một giá rất rẻ.
Негізгі бет Jean Sibelius - Vẻ đẹp của âm nhạc thuần túy
No video
Пікірлер: 6