Lantzeko Ihauteria EUSKAL-HERRITIK Laburra 1988-02-16 Julen Iza Ibarzabal
Gure herriko beste landa-inauteri adierazgarrienetako bat Lantzekoa da. Nafarroako herri hau Ultzamaldeko eskualdearen Anueren Haranan dago, Iruñako hiriburutik oso gertu, Igande, astelehen eta asteartean, errauts asteazkenaren bezperan gure kulturaren erakusketa hau egiten da, eta asteartea da egun nagusia, Posada, bere garrantzia berrezkuratuz.
Pertsonaien artean, honako hauek ditugu:
Miel-Otxin: bidelapur ospetsu bat irudikatzen du, 3 metrotik gorakoa. Harrapatuko dute gero eta bi tiroz hilko dute, sutan amaitzeko. Mutiko baten sorbaldetan eramango dute. Pertsonaia nagusia da.
Ziripot: pertsonaia indartsua, tamaina handiko gorputzekoa; bere makilarekin auzokiderik indartsuena irudikatzen du, eta herrikoek harrapatutako bidelapurra eusteaz arduratuko da. Zaldikorengandik eraso ugariak jasoko ditu, batzuetan bota egingo du, baina Txatxoen laguntzarekin berriro martxan jarriko da.
Zaldiko: aurrean triangelu-formako egur bat du, buru moduan, eta benetako buztan ikusgarria du. Miel-Otxinen zaldia da, eta bere nagusia defendatzeko, ahal duen guztietan Ziripot botatzen saiatuko da. Gainera, ferratua izango da bi aldiz.
Errementariak: Zaldiko ferratzeaz arduratzen dira, beren itxura groteskoarekin, batzuek sardak eta beste tresna batzuekin, 8 eta 12 pertsonen artean, ferrak garraiatzeko erabiltzen duten pertza daramate, eta hortik kea ateratzen da etengabe.
Txatxus, txatxoak: talderik ugariena, erratz batzuk, sardak, etab. daramatzana; bertaratutakoei agiraka egiten diete eta bidelapurra harrapatzen duten auzokideen irudia da. Ziripot ere babesten dute.
Hau guztia, txistuarekin eta danbolinarekin batera, atabalarekin.
Bideo hau Inauterietako asteartean grabatu zen, 1988ko otsailaren 16an.
Otro de los carnavales rurales más representativo de nuestro país es el de Lantz. Situada esta villa navarra en el Valle de Anue de la Comarca de Ultzamaldea, muy cerca de la capital, Iruña.
El domingo, lunes y martes, vísperas del miércoles de ceniza es cuando se realiza esta muestra de nuestra cultura, siendo el martes el día grande, retomando su importancia la Posada.
Entre los personajes tenemos:
Miel-Otxin: representa a un famoso bandido muy alto, más de 3 metros, será luego de capturado, ejecutado con dos disparos, para terminar ardiendo. Irá portado en los hombros de un mozo. Es el personaje principal.
Ziripot: personaje fortachón con voluminoso cuerpo que con su makila, representa al vecino más fuerte y se encargará de sujetar al bandido cuando es capturado, recibirá las numerosas acometidas del Zaldiko derribándolo en ocasiones, pero con la ayuda de los Txatxoak reanudará la marcha.
Zaldiko: con una madera triangular delante a modo de cabeza y su visible verdadera cola, es el caballo de Miel-Otxin, y para defender a su amo intentará siempre que pueda derribar a Ziripot, también será herrado en dos ocasiones.
Herreros: son los encargados de herrar al Zaldiko, con su grotesca figura algunos con sardas, y otros utensilios, entre 8 y 12 llevan un caldero, de donde no deja de salir humo, que utilizan para llevar las herraduras.
Txatxus, Txatxoak: el grupo más numeroso, portando algunas escobas, sardas, etc., increpan a los presentes y representan a los vecinos que capturan al bandido, también protegen a Ziripot.
Todo esto acompañados del txistu y tamboril con el atabal.
Este vídeo fue grabado el martes de carnaval 16 de febrero del año 1988.
Негізгі бет Lantzeko Ihauteria EUSKAL-HERRITIK Laburra1988-02-16 Julen Iza Ibarzabal
Пікірлер