Bu film Qusarlı general Mahmud Əbilovun bizə qoyduğu vərasət haqqındadır.
Qusarlılar həmişə mətin xarakteri ilə seçiliblər. General Əbilov kimi. O yüz illiyin 3 qanlı müharibəsini keçsə də, hətta ABŞ prezidenti tərəfindən təltif olunmaq şərəfinə nail olsa da, öz insanlıq ləyaqətini qoruya bildi. Bu, Azərbaycanın xalq şairi Nəriman Həsənzadənin xatirələrindən də görsənir.
Qusarlı general Mahmud Əbilovun xatirəsi nəsillərə örnəkdir. Bunu Şuşa fatehi Rəşad Aslanovun söhbətindən, kənd uşaqlarının dilinə gətirdiyi "Mən də böyüyəndə general olmaq istəyirəm!" - sözlərindən aydın görmək olur.
General olmaq arzusu, qəhrəmanlığın təzahürü Qusar rayonunun insanlarını formalaşdıran mühitün təcəssümüdür.General Mahmud Əbilovun insanların qəlblərində dərin iz qoymuş insan olması şübhəsizdir. Mahmudun uşaqlığı çox ağır dövrdə keçib, böyük çətinliklə dolanıblar. O, ayaqyalın gəzdiyi bu daşlı-kəsəkli dağ cığırlarından ana torpağın ğücünü, doğma təbiətin həyat ritmini canına çəkə bilib. Bu ritm, bu taktika sonradan Mahmud Əbdülrza oğlu Əbilovun hünərlərinin əsası olub. II dünya müharibəsindən vətənə sağ qayıdan yeganə general olan Mahmud Əbilov, hərbi vəzifələrin məsuliyyətini daşısa da, heç vaxt nə doğma yurdunu, nə insanlıq qarşısında borcunu yaddan çıxartmamışdır.
Kənd ağsaqqalının xatirələri isə dünyada tanınımış bu sərkərdənin öz doğma yurduna, elinə olan həssas münasibəti göstərir.
Rayon ağsaqqalı Hacıbala Yargunvi qeyd edir ki, o 25-ə yaxın orden və medalla təltif olunubsa da, onun hünərləri lazımınca qiymətləndirilməsi üçün bu kifayət deyildi. Ona qəhrəman adı verilməliydi.
Qəhrəmanları unutmaq olmaz. Çünki, onlar məsuliyyəti öz üzərinə götürməklə hünər göstərmiş, cəsarət və şücaətlə çətinliklərin öhdəsindən gəlmiş insanlardır. Onlar hamı kimi dünyaya gəlir, yaşadığı mühitdə formalaşır, öz dəyərləri ilə hərəkət edirlər. General Mahmud Əbilovun dünyaya göz açıb böyüdüyü bu kəndin mühiti də yüzillər, bəlkə də minillər boyu formalaşıb. Və bu xüsusiyyət Ukur çayı vadisinin digər kəndlərinə də məxsusdur.
Ukurun qonşu kəndlərindən olan Həzrəli Çingiz Qurbanovun, Kiçanlı Fəxrəddin Musayevin, Düztahirli Tehran Mənsimovun adları bütün ölkədə dillər əzbəridir. Tədbirin iştirakçısı Rəşad Aslanovu tanımayan yoxdur. General Əbolovun şücaəti isə bütün dünyaya yayılıb. Buna təsadüf demək sadəlövhlük olardı. Bu, ilk növbədə, bu dağlar qoynunda formalaşan insanların, həyatın ən ağır sınağı olan müharibənin çətinlikləri qarşısında özünü necə təzahür etmələrinin göstəricisidir. Belə şaxslər özlərini həm idmanda, ictimai fəaliyyətdə, həm zəhmət meydanında eyni rəşadətlə aparırlar. Bu, onları formalaşdıran mühitin təzahürüdür... Tanıdığımız və tanımadığımız qəhrəmanların xarakterinin ən gözəl təcəssümü...
Həyatı
Mahmud Əbdülrza oğlu Əbilov 1898-ci il sentyabr ayının 15-də Qusar rayonunun Ukur kəndində anadan olmuşdur. Yeniyetməlik dövründə valideynlərini itirmiş və kənd rus məktəbində cəmi iki sinif oxumuşdur. 1920-ci ildə XI Qızıl ordunun tərkibində döyüş yoluna başlayan Əbilov Azərbaycanda və Gürcüstanda əksinqilabçı qüvvələrin darmadağın olunmasında iştirak etmişdir. Bakı və Tiflis hərbi məktəblərini bitirmişdir (1921, 1930).
1938-ci ildə Mahmud Əbilov Xasan gölü və Xalxin-Qol çayı uğrunda döyüşlərdə iştirak etmiş və ona 105-ci diviziyaya komandir müavini vəzifəsi həvalə olunmuşdur.
O, ömrünün 36 ilini Vətənə xidmətə sərf edərək sıravi əsgərdən general-mayor rütbəsinədək yüksəlmiş, bir çox hərbi birləşmələrdə müxtəlif vəzifələrdə çalışmışdır. Böyük Vətən müharibəsi başlayanda 146-cı əlahiddə atıcı briqadanın komadiri, 1943-cü ildə Kaluqa şəhərində 146-cı atıcı briqadanın əsasında təşkil edilmiş 70-ci atıcı diviziyasının komandiri vəzifələrinə təyin edilmiş, Pribaltika, Çexoslavakiya və Macarıstanda gedən döyüşlərdə rəşadət göstərmişdir.
Mahmud Əbilovun Amerika Bİrləşmiş Ştatları prezidenti Harri Trumenin imzaladığı fəxri legionu ordeninin təltifi vəsiqəsində yazılır: Ag ev. Vaşington. General Mayor Mahmud Əbilov Qızıl ordunun 250-ci atıcı diviziyasının komandanı kimi 1942-ci ilin avgust ayından 1945-ci ilin may ayına kimi döyüşlərdə və hərbi əmaliyyatların koordinasiyasında göstərdiyi rəşadətlərə görə təltif olunur. Onun rəhbərliyi, aparılan əməliyyatlar Avropada müttəfiqlərin zəfərli görüşün vaxtında baş tutmasında mühüm rol oynadı. General Əbilovun şəxsi şücaəti Avropadakı çoxkombinasiyalı əməliyyatların baş tutmasında mühüm rol oynayıb.
Mahmud Əbilov 1972-ci il yanvar ayının 2-də vəfat etmiş, Fəxri Xiyabanda dəfn olunmuşdur.
1998-ci ildə Azərbaycan Respublikasının Prezidenti Heydər Əliyevin imzaladığı sərəncama əsasən general-mayor Mahmud Əbilovun 100 illik yubileyi təntənəli şəkildə qeyd olunmuşdur.
Негізгі бет Mahmud Əbilov - 3 qanlı müharibəni keçmiş general/Rəşad Aslanovun xatirələri/sənədli film
Пікірлер