Z NARODOWYM POZDROWIENIEM OD BOLKA I SROGIEGO - Świerzawa ma pomnik tego zasłużonego Piasta. Niestety Jawor z pomnikami jest na bakier choć tutaj jak nigdzie indziej taki pomnik by się przydał.
Każdy region miał władcę, który zapisał się w historii czymś więcej niż tylko pochodzeniem i faktem posiadania władzy. Niewątpliwie panowanie Bolka I Surowego miało znaczące skutki dla śląskiej części Sudetów. Do dziś wiele z decyzji średniowiecznego księcia Piastowskiego ma dla nas niebagatelne znaczenie! To on budował sieć zamków, które stanowią obecnie wielką atrakcję okolic, jemu zawdzięczamy cystersów w Krzeszowie czy prawa miejskie kilku ważnych miast, będących sudeckimi ośrodkami turystycznymi. Z księciem Bolkiem I związane są pamiątki materialne i niekiedy zaskakujące konteksty!
Życie Bolka I, choć trwające niespełna 50 lat, to materiał na pokaźny tom. Trudno syntetycznie, w kilku zdaniach, opisać jego burzliwą biografię, pełną sensacyjnych wręcz zdarzeń, jak i aktywnego oddziaływania na przestrzeń na obszarze jego małego państwa. W tym artykule skupię się na zarysowaniu kilku interesujących aspektów roli oraz spuścizny piastowskiego księcia, którego rządy przypadły na koniec XIII wieku.
Niezwykli przodkowie, ciekawi potomni
Bolko I Surowy urodził się pomiędzy 1252 a 1256 rokiem, a zmarł 9 listopada 1301. Był księciem jaworskim, lwóweckim, świdnickim i opiekunem księstwa wrocławskiego i legnickiego.
Jego prababką od strony ojca była święta Jadwiga (została kanonizowana, kiedy Bolko był dzieckiem), postać niewątpliwie zasłużona dla Śląska, o sławie wykraczającej poza granice regionu. Z kolei pradziadkiem od strony matki był słynny Herman I, landgraf Turyngii. Herman i jego krąg poetów byli inspiracją dla Wagnera w operze „Tannhäuser”. Syn Hermanna, Ludwig - mąż św. Elżbiety (krewnej św. Jadwigi), jeszcze zostanie przeze mnie wspomniany. Dziadkiem Bolka ze strony ojca był zaś Henryk II Pobożny - obrońca Śląska w czasie najazdu mongolskiego w 1241 roku. Ojcem księcia był z kolei Bolesław II Rogatka, książę, który lubował się w rycerskim życiu, organizator turnieju rycerskiego w Lwówku Śląskim w roku 1243 roku. Córka Bolka I - Beatrycze (nazwana tak po matce), była królową Niemiec (pierwszą piastowską królową naszych zachodnich sąsiadów), księżną bawarską. Z kolei wnuk księcia - Bolko II Świdnicki zasłynął jako wybitny gospodarz (więcej o nim w moim artykule na Sudety.pro).
Awanturnik i budowniczy
Bolko I miał niewątpliwie bardzo złożony charakter. Czasy jego rządów nie były spokojnym okresem. Książę wojował. Nie tylko z sąsiadami z zupełnie obcych kręgów kulturowych, ale i z własnymi krewnymi - innymi książętami piastowskimi, a nawet z biskupem. Ciekawie scharakteryzował go Kazimierz Stronczyński, historyk, senator Królestwa Polskiego, członek Akademii Umiejętności w Krakowie. W jego książce „Pomniki książęce Piastów, lenników dawnej Polski: w pieczęciach, budowlach, grobowcach i innych starożytnościach, zebrane i objaśnione” z 1888 roku, Bolko I został tak przedstawiony:
„Władał on księstwem niewielkiem, górami i skałami poprzeplataném, a przez to znaczną część nieużytecznych przestrzeni w sobie mieszczącém, ale roztropność, zręczność i determinacya, owe przymioty tak potrzebne panującym jakie posiadał, postawiły go wkrótce na czele spółczesnych mu książąt Szlązkich, zarówno pod względem środków materialnych, jak i moralnego wpływu.[…]
W ogólności książę ten w ciągu swego zarządu więcéj był dbałym o budowę miejsc obronnych, aniżeli kościołów, chociaż nie można powiedzieć, aby i dla chwały Bożej pewnych nie robił poświęceń: […]
Oprócz Bolkenhajnu zbudował jeszcze inny zamek Kynast, którego obszerna ruina stercząca na wyniosłości, stanowi jednę z ozdób okolicy wód mineralnych Szlązkich w Warmbrunn, i przez gości tamecznych chętnie jest odwiedzaną” […]
„Miasta Jawór i Landshut także temu książęciu wzmocnienie swoje są winne, i w ogólności wszystko co tylko pokaźniejszego w tamtych stronach widzieć można, to podanie miejscowe do czasu tego Bolka odnosi”.
XIX-wieczny historyk wspomniał m.in. o zamkach Bolków i Chojnik oraz nawiązał do fundacji klasztoru cysterskiego w Krzeszowie. Przywołał Jawor i Kamienną Górę. Bolko I zasłynął jako budowniczy sieci zamków obronnych na granicy księstwa z Czechami, czyli w Sudetach. Część zamków rozbudował, inne wzniósł od podstaw. Jego następcy, w tym wnuk, Bolko II, korzystali z tego militarnego przedsięwzięcia budowlanego. Takim cennym spadkiem był zamek Książ (Fürstenberg). Bolko I umieścił swoją siedzibę na pieczęci. Kazimierz Stronczyński opisał to tak:
„Książe stoi tutaj w bramie gotyckiej między dwiema miejskiemi wieżami, na których stoją jak zwykle z podniesionemi w górę rogami trębacze. Napis do koła pieczęci + S. BOLKONIS DEI GRA (cia ) DVCIS SL’IE ( Silesie) ET DNI ( Domini) DE WÄSTENBEREN (Fürstenberg )”
Негізгі бет ŚWIERZAWA BOLKOI SUROWY I EMILIAN
No video
Пікірлер